Bestuurlijke waarschuwing een Awb-besluit? Afdeling bestuursrechtspraak vraagt conclusie en biedt mogelijkheid inbreng amicus curiae

Voordat een bestuursorgaan een handhavingsbesluit neemt, zoals een bestuursdwang- of dwangsombesluit, vaardigt het dikwijls eerst een waarschuwing uit. De vraag is of zo’n waarschuwing een Awb-besluit is waartegen bestuursrechtelijke rechtsbescherming openstaat. Over die vraag heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 22 september 2017 een conclusie gevraagd aan staatsraad advocaat-generaal Widdershoven.

Het komt geregeld voor dat een bestuursorgaan in zijn handhavingsbeleid een zogenaamd ‘three strikes and you’re out’-beleid hanteert. Daarbij wordt bij de eerste twee overtredingen volstaan met een waarschuwing. De derde overtreding wordt gevolgd door een vooraankondiging en het daadwerkelijke sanctiebesluit, bijvoorbeeld een bestuursdwang- of dwangsombesluit. De lijn in de rechtspraak is tot nog toe dat een waarschuwing in beginsel geen besluit is, zodat daar geen bestuursrechtelijke rechtsmiddelen tegen kunnen worden aangewend (bijvoorbeeld ABRvS 18 januari 2006, ECLI:NL:RVS:2006:AU9822). De waarschuwing (en de vraag of die terecht is gegeven) kan wel betrokken worden in de bestuursrechtelijke procedure tegen het daadwerkelijke handhavingsbesluit. In het kader van ‘naming and shaming’ is interessant dat het besluit van de toezichthouder tot uitvaardiging van een openbare waarschuwing als bedoeld in artikel 1:94 Wet op het financieel toezicht (Wft) wel een Awb-besluit is (art. 1:95 Wft).

De conclusie dat een waarschuwing in beginsel geen Awb-besluit is, is niet zonder meer evident. Wat te denken van de situatie waarin de waarschuwing een voorwaarde is om later een handhavingsbesluit te nemen? Om die reden heeft de Afdeling een conclusie gevraagd aan staatsraad advocaat-generaal Widdershoven over het besluitkarakter van de bestuurlijke waarschuwing. Dat is ons inziens nuttig, omdat op die manier de onzekerheid daarover zoveel mogelijk kan worden weggenomen. De Afdeling wil onder meer weten welke omstandigheden van belang zijn voor de vraag of een waarschuwing een besluit is of niet. Een rol zou kunnen spelen of de waarschuwing een grondslag heeft in de wet of in een beleidsregel en of een voorafgaande waarschuwing noodzakelijk is om later verder bestuurlijk te kunnen optreden.

Belangwekkend is dat de Afdeling iedereen de mogelijkheid geeft te reageren op de vragen die aan de staatsraad advocaat-generaal zijn gesteld, dus ook anderen dan partijen die direct bij deze zaak zijn betrokken. Daarmee introduceert de Afdeling voor het eerst de zogenoemde amicus curiae in het bestuursrecht.

Naast de waarschuwing, kan een overtreder ook met andere handelingen van het bestuursorgaan worden geconfronteerd. Te denken valt aan een vooraankondiging, een voornemen of conceptbesluit. Wat zijn de juridische gevolgen van dat soort handelingen? Kan daartegen worden opgekomen, bijvoorbeeld door bezwaar te maken of beroep in te stellen? In een eerder blog zijn wij op deze vragen ingegaan.

Het bericht ‘Bestuurlijke waarschuwing een Awb-besluit? Afdeling bestuursrechtspraak vraagt conclusie en biedt mogelijkheid inbreng amicus curiae‘ is een bericht van Stibbeblog.nl.


Tom Barkhuysen
Alle posts van Tom Barkhuysen

Niels Jak
Alle posts van Niels Jak
Share on LinkedInShare on FacebookTweet about this on TwitterEmail this to someone