Belanghebbende in het omgevingsrecht: een steeds hogere drempel?

De Afdeling hanteert sinds enige jaren een vaste jurisprudentielijn ten aanzien van het belanghebbende-begrip in het omgevingsrecht. Het uitgangspunt daarbij is dat iemand die rechtstreeks feitelijke gevolgen ondervindt van een activiteit belanghebbende is, tenzij ‘gevolgen van enige betekenis’ ontbreken. De lat om aan dit criterium te voldoen lijkt steeds hoger te liggen. Wordt de toegang tot de bestuursrechter daardoor bemoeilijkt, … Read more

Een verslag van de Afdeling bestuursrechtspraak in 2019: samenvattend jaaroverzicht

Het recente Jaarverslag en het jurisprudentieoverzicht 2019 van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘Afdeling’) biedt ook dit jaar een nuttig inzicht in de werkzaamheden van de Afdeling. Het laat zien dat het burgerperspectief in de rechtspraak aan aandacht wint en dat zorgen bestaan over de rol van de rechter in de rechtsstaat. In deze blog bespreken wij … Read more

Een klein jaar na de PAS-uitspraken: wanneer zijn stikstofrelevante activiteiten toelaatbaar?

Inleiding Ontwikkelingen in de rechtspraak hebben niet stil gestaan sinds de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (‘Afdeling’) eind mei 2019 de bekende PAS-uitspraken deed. De Afdeling heeft in een aantal belangwekkende uitspraken enige lijnen uitgezet. In dit blogbericht zetten wij een aantal uitspraken op een rij. Daarbij richten wij ons op de vraag wanneer stikstofrelevante activiteiten na de … Read more

Een nieuw stelsel van bouwtoezicht per 2022: de Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen

Het nieuwe stelsel voor kwaliteitsborging in de bouw zal – naar alle waarschijnlijkheid 1 januari 2022 – stapsgewijs in werking treden. Na jaren van wetgevingsprocedures en onzekerheid heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel Kwaliteitsborging voor het Bouwen (‘Wkb’) aangenomen en is op 20 mei 2020 de Voorzitter van de Tweede Kamer per brief over de inwerkingtreding geïnformeerd. De Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen … Read more

Begunstigingstermijn en dwangsommen bij overmacht door crises

Als de begunstigingstermijn die aan een last onder dwangsom is verbonden voor een overtreder niet haalbaar is, kan het bestuursorgaan de last opheffen, opschorten of verminderen. De huidige crisissituatie in Nederland biedt bestuursorganen ruimte om de looptijd van handhavingsbesluiten op te schorten. In dit bericht zetten wij de mogelijkheden daartoe uiteen en schetsen wij de randvoorwaarden waaraan zo’n opschorting moet … Read more

Een verstreken begunstigingstermijn kan worden verlengd of opgeschort, maar (nog) niet in alle gevallen

Indien de begunstigingstermijn die een bestuursorgaan aan een last onder dwangsom heeft verbonden voor de overtreder niet haalbaar blijkt, kan hij een verzoek om verlenging of opschorting van die termijn doen. Het komt regelmatig voor dat een overtreder zo’n verzoek pas doet nadat de begunstigingstermijn al is verstreken. In dit blogbericht beantwoorden wij de vraag of een bestuursorgaan een verzoek … Read more

Na het PAS volgt de SAS: de Spoedwet Aanpak Stikstof. De belangrijkste wijzigingen op een rijtje.

Inleiding: SOS voor de SAS Op 25 november 2019 zond de regering de Spoedwet aanpak stikstof (“SAS”) naar de Tweede Kamer. Op 17 december 2019 nam de Eerste Kamer de SAS aan. Beoogde datum van inwerkingtreding is 1 januari 2020. Op zichzelf al een huzarenstukje. Hieruit blijkt duidelijk dat het SOS is voor de SAS. In de parlementaire debatten kwam … Read more

Een geringe toename van stikstofdepositie en vergunningverlening, nu en na de Spoedwet stikstof

Inmiddels verstreek een half jaar sinds de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 29 mei 2019 uitspraak deed over de vraag of het programma Programmatische Aanpak Stikstof (‘PAS’) ten grondslag mag worden gelegd aan toestemmingen op grond van de Wet natuurbescherming (‘Wnb’). Op diezelfde dag volgde een uitspraak over handhavingsprocedures waarin de aanvaardbaarheid van het PAS ook aan … Read more

Hof van Justitie: Finse preventieve wolvenjacht mag uitsluitend onder zeer strikte voorwaarden

Wolven mogen uitsluitend onder zeer strikte voorwaarden preventief worden afgeschoten. Dat oordeelt het Hof van Justitie van de Europese Unie in een arrest van 10 oktober 2019. De zogenaamde “e”-grond uit de Habitatrichtlijn (artikel 16 lid 1 onder e) kan alleen als grondslag voor het doden van dieren dienen als een maatregel daadwerkelijk een netto-positief resultaat heeft op de populatie, … Read more

Eerste advies stikstofproblematiek: op korte termijn alles vlot trekken kan niet, maar wel actiepunten en aanbevelingen

 “Juristen zijn de maatschappelijke ‘verkeersregelaars’. In een democratisch land dat zo intensief wordt gebruikt, zouden op basis van politieke afwegingen alle belangen zorgvuldig geborgd moeten zijn, in het ontstaan van wet- en regelgeving en in de uitvoeringspraktijk” (citaat uit ‘Niet alles kan’, eerste advies van het Adviescollege Stikstofproblematiek d.d. 25 september 2019) Inleiding De huidige stikstofproblematiek is zodanig complex, dat … Read more